de vraag was in eerste instantie die spraaktechnologie van jullie jullie zeggen dat het werkt maar wij als visueel gehandicapten merkwaardig eigenlijk heel weinig van nou dat is niet de eerste keer dat we dat horen samen met mijn collega henk van de van de radboud hebben we toen aangeboden aan de mensen die is daar ontvingen in het museum van we willen wel voor jullie een een een dag organiseren om te laten zien wat wat kan en wat niet kan wat de problemen zijn en in ruil daarvoor zouden jullie graag van tevoren willen horen wat zou die willen we alles zal gaan wij bedenken wat goed is voor jullie en dat werkt in de praktijk niet dus het was werd dat toen aan mensen gevraagd van goh vertel is wat wat zijn jullie dromen wat zouden jullie graag willen dat er straks kan dat hebben we gedaan we hebben van dertig mensen reactie gehad sommige heel kortstondig heel uitgebreid en die hebben we gebruikt voor die voor die bijeenkomst en wat daar de drie het was de buitenwereld de iedereen kent tomtom maar dat maar een aantal mensen die zeiden ik wil een een tomtom van deurklinken op deurklink want het is niet om van utrecht naar amsterdam te komen maar voor ons is het belangrijk voor de stoep en de het het het verrast dat huis of een precies wat was één één categorie dan was de categorie internet dat mensen zeiden van ja ik wil kunnen zoeken ik wil slim kunnen zoeken niet tot woordjes kunnen zoeken maar meer begrippen en de over- overgrote meerderheid dat ons denk ik zeventig procent er waren mensen die zeiden van het wordt zo lastig met al die slimme apparaten in huis om ze te kunnen bedienen vroeger had je een koffiezetapparaat koffiezetapparaten zat één knobbel aan een huid nu heb je een hele mooie koffieapparaten maar daar zitten acht clubs in en sommigen moet je dubbel indruk et cetera als je dat niet kunt zien dan kun je ze niet bedienen is daar nou niet iets voor mogelijk en dat koffiezetapparaat kwam een aantal keren terug maar vooral ook de wasmachine de droger en ja gewoon al al dat soort dingen en dat we wat we natuurlijk noemen domotica het het automatiseren van processen in huis en daar zijn we naar gaan kijken van wat wat kan we hebben een aantal gemaakt een het bleek eigenlijk dat de spraakherkenning daar geen issue hier is iedereen kan dat eigenlijk zelf uit testen met google of met syrië of coteaux na van van van microsoft die spraakherkenning werkt zo goed dat als je beetje oefent beetje leert hoe je het moet zeggen en je zorgt ervoor dat de omgeving enigszins rustig is dan maak je bijna geen fouten ja precies dus dan bedoel je dus de spraakherkenning je zegt iets in het apparaat begrijpt wat jij wilt zijn dan heb je het dan nog niet oke mee neem je maakt een klassieke fout het apparaat zet de of in de woorden die jij gezegd hebt maar het is dat niet begrijpt begrijpen is de volgende stap het is het is het herkennen en natuurlijk we willen graag begrijpen maar dat is nog een lastig een lastig iets en dat ja daar zijn we wel mee bezig maar dat staat eigenlijk los van wat we wat we gewoon als ook gedemonstreerd hebben is het voorbeeld van z de wasmachine op twintig graden of doet de deur open en dan zie je op het scherm die woorden helemaal goed herkend worden die even gaat het lichaam maar dat is dat is dus wat je ziet die voor dit soort simpele dingen dat werkt heel erg goed of bestel een pizza margarita en een rijsttafel als je dat zegt dat herkent die hoopt dat dat is niet alleen de volgende stap is voor ja oke zet een wasmachine op zestig gaan maar als die wasmachine geen interface heeft om die spraken om te zetten in het laten draaien van op zestig graden dan schiet je niks mee op en dat was het teleurstellende van de bijeenkomst in nijmegen dat we moesten zeggen kijk die spraaktechnologie die is goed genoeg maar nu is het de beurt aan de ja de machinebouw de de fabrikanten om te zorgen dat die wasmachine werkelijk gaat raken dat en dat is goed dat is iets van dus die fabrikanten die daar je moet durven willen stappen ja en dan hadden we het net al even over ja dan ben je weer de visuele beperking zijn dan is de vorige even zo noemen maar het zouden ze eigenlijk als het voor een grotere groep nodig zou zijn dan is het veel meer kans dat ontwikkeld wordt precies dat is ook dat zie je altijd bij dit soort dingen je gaat eerst kijken naar de mensen die het het hardst nodig hebben mensen met een visuele beperking hebben het hard nodig dat is voor iedereen duidelijk dat hoef je ook niet uit te leggen dat zijn er gelukkig maar heel weinig of in ieder geval te weinig om want iedereen is er één te veel maar het zijn er veel te weinig om ik direct commercieel kunnen uitbaten dus voor fabrikant die daar geld in moet stoppen die gaat ze zo ja hoeveel extra wasmachines verkoop ik nou als ik dit en dat is natuurlijk de vraag nou dan hebben we dat is het voordeel voor mensen met een visuele beperking d'r komen heel veel ouders erbij en mensen met staar of mensen met reuma of mensen met parkinson allemaal mensen die last krijgen van hun bedienen van die mooie te en andere zaken dus je zult zien dat er een hele grote groep komt van mensen die niet zo overweg kunnen met al die mooie design slimme apparaten dat wil zeggen en dat is onze verwachting dat de doelgroep zal gaan stijgen in een een simpel voorbeeld je hebt nu een mobiele telefoon voor ouderen met grote toetsen zodat ze gewoon kunnen zien dat het een heel simpel voorbeeld dat iedereen zegt heel mooi zo van van als ik die toetsen niet kan zien en niet kan voelen dan schiet ik helemaal niks mee op grote echte club hebben nou dat is een heel simpel voorbeeld waarvan wij denken dat dat op veel meer vlakken zal kunnen tegelijkertijd zie je dat mensen ook één apparaat willen waar ze heel veel verschillende dingen mee kunnen doen dus wij denken dan dat spraak interface eigenlijk een redelijke idealen oplossing kan bieden omdat ook iemand met bakker zolang ze de stem lag maar enigszins goed blijft gewoon kan zeggen van door de gordijnen open zonder dat je bibberend op een knopje moet drukken dat wat niet lukt of als je reuma hebt dat je liever niet op staat en dat je toch de gordijnen of de voordeur wel opendoen of nou ja goed dat zal niet altijd foutloos maar als je een goeie interface definieert waarin je zorgt dat je niet te veel maar ook niet te weinig feedback geeft hij zegt zet de verwarming op twintig graden en de computer of wat dan ook zegt verwarming op twintig graden daar kun je altijd nog zeggen nee eenentwintig aardig als je je bedenkt en dan zit ja precies precies in in twente door heel veel robotica onderzoek echt robots die rondrijden op de campus en die moeten mensen kunnen aanspreken die moeten mensen ontwijken weet je wilt niet dat zo'n apparaat gisteren ook twee meter groot meter mee bezig zijn natuurlijk ze kunnen zien met een radar of wat dan ook dat dat is nog wel te bouwen maar wat je wilt is een menselijke manier van omgaan dus de social computing zoals dan wordt genoemd dat een robot dat wij ons niet gaan aanpassen aan de robot moet er allemaal rare commando enzovoort maar dat ie honderd zich aanpast alons en dat wij met die robot omgaan alsof het een nou ja een goede vriend is dat is eigenlijk wat ze graag willen dat is het onderzoek wat wat we daar doen en daar wordt gekeken van is iemand blijven zien want chagrijnig of als iemand verdrietig hoe kun je dat wij mensen kunnen dat meestal aan zegt van goh volgens mij gaat niet zo goed met jan maar weten we nou precies hoe en waarom ik dat weet ja en dan kan het ook nog bij de ene persoon op een andere manier of zo absoluut niet in de hele grote verschillen in in in de culturen dat je soms denkt als je een italiaan die is boos en dan vraag je het kijkt die aan de ik zal nog wel even de discussie culturele componenten maar wat we vooral willen weten van hoe moeten we dat berekenen dat is nog echt wel academisch onderzoek en wat wil je dat ook in die robots stoffen zodat ie dat we kunnen herkennen bij de de de echte mensen wat je ziet in japan dat wordt erg veel aan robotica gedaan en daar rijen dus op op ziekenzalen rijden daar rolde zien rond die brengen de post weigert de pillen eten al dat soort zaken en dan is het wordt het wel hogelijk gewaardeerd als mensen daadwerkelijk met die roddels kunnen converseren en niet alleen maar dat ie komt een dipje geeft of of of wat dan ook ik dus dus dus dus je kunt de tegen iedereen stoppen van bij dat bed moet dat worden gebracht waar dan ook hoe gaat het met u of en je kunt het college voor dat als ze gebeld wordt hier het doet de deur open en dan staat er een meneer met een pakketje en hij zegt goeiemorgen ik zeg goh goeiemorgen en als het regent zeker vervelend dat het regent ja afvalprobleem meneer want je hebt dus een vorm van sociale interactie maar ik doe de deur open pakketje moet een pakketje af te geven dus ja je kunt het ook gewoon de deur opendoen pakketje aannemen deur weer dicht toch doen we dat niet dus de de stellen het op prijs om daar iets mee te doen ook al weten we hij wordt betaald omdat je hand te bellen en te geven en ik wil wat en ik wil het pakketje hebben dus dat en dat is academisch onderzoek op het moment dat het op een universiteit dat ze weten dat het werkt of hoe het werkt we kunnen het namaken hebben de testen meedoen dan is voor de universiteit natuurlijk belangstelling neemt af want een universiteit is een universiteit bedrijf en wat nou zo jammer is dat heel veel dingen die kunnen dan worden mooie pepers over geschreven publicaties mooie d mo geven en dan gaat men door naar de volgende stap ja want dan kunnen ze de ontbreekt precies op wetenschappelijk onderzoek en en we hebben dat gezien met onze spraakherkenning die was op gegeven moment heel goed daar konden we allemaal dingen mee doen koningin wilhelmina herkennen en mensen die in buchenwald hadden gezeten dat die heel goed we konden wij de gp pas weer over schrijven want dat had gedaan dan zegt ze ja de zesde collectie dat geloven we wel dat ik net zo goed als de vijftig collectie dus wij moesten op op zoek naar een nieuw materiaal moeilijker andere omstandigheden en die bleef ja onbenut en wat we dan doen dan gaan met bedrijven praten zegt kunnen we niet een vorm van kennis transfer geven van zo werkt het en dan kun je het gebruiken kun je daar een voorbeeld van geven ja koningin wilhelmina dat is wat is het niet voor niets het voorbeeld van zijn daar met een promotieonderzoek in tweeduizend twee mee begonnen samen met het niod in amsterdam en die hadden alle in beeld en geluid en die hadden de banden en die had de teksten dan wij konden laten zien wat we allemaal konden dus je kunt nu echt naar willemien naar luisteren je ziet de tekst die wordt automatisch onder gezet et cetera et cetera hartstikke mooi toen heb ik dat nog een keer gedaan voor buchenwald en ook nog een keer gedaan voor het vrouwen instituut in amsterdam vrouwen in de hulpverlening in de jaren zeventig tot een hele mooie interviews het konden allemaal goed doen en toen waren wij qua onderzoek een beetje klaar toen zijn wij bedrijven gaan praten en dat was onder andere cats maar ook nog een andere en die hebben die techniek gebruikt om alle diensten aan te bieden en nu is het zo dat we bezig zijn om alles wat er in het parlement gezegd wordt dus gewoon de tweede kamer om dat te kunnen herkennen en doen we hetzelfde trucje als tien jaar geleden deden voor buchenwald en koningin wilhelmina en dat dat dat heeft z'n tijd nodig maar je ziet dat in een aantal jaren die kennis van zo zouden moeten werken echt gebruikt wordt in de samenleving spraakherkenning voor de tweede kamer dat zou betekenen dat de griffie ander werk moet gaan zoeken hoe gaat dat er in de praktijk dan uitzien arjan van hessen we hebben de afgelopen halfjaar een een aantal voorbeelden gedaan voor de kamer ze wel met echte spraken ken ik als met het opleiden opleiden is dezelfde technologie maar dat weet je wat er gezegd wordt en dan wil je alleen maar zeggen wanneer het gezegd wordt en dus ik zeg tegen jou wil jij nog koffie en ik schrijf op wil jij nog koffie en dan wil ik precies als jij zegt ik heb veel in nog en koffie wil ik weten wanneer begon dat hoort wat is opleiden en dat is voor het ondertitelen is dat handig dan wordt gesproken wordt laat je dat dat beeld dat is opleiden spraakherkenning dan zeg je echt wat wil je dan dan dan dan herken je dat wil je nog koffie nou als als voorbeeld in de tweede kamer zullen we eerst opleiden en dat wil zeggen dat de de de griffie de stenograaf en de mensen die het uitwerken maken de tekst maar die zorgen er ook voor dat dat fatsoenlijk nederlands wordt en dat is nog een hele strijd zoals een politicus in de kamer zegt ja maar de belastingschuld is groter als dat blablabla dan schrijven ze op groter dan en we hebben gekeken naar het beroemde woord zinsnede van van wilders doe effe normaal man dat konden we niet vinden daar stond in doe even gewoon meneer wat natuurlijk het het je zegt hetzelfde en we hebben eigenlijk naar en en die mensen uit de we kunnen toch in straattaal opschrijven dat dat is waar en nou is het wel groter als grote verschil dat maakt niet zoveel uit dat dat dat gaat goed maar wat ik bij de laatste testen heb gezien is dat is bijzin omdraaien dus een voorbeeld geven het is heel erg warm en daarom wil ik naar het zwembad goed nederlands dat wordt er gezegd wat schrijvers en lomp ik wil naar het zwembad want het is heel raar wat wat wat kan betekenen is precies hetzelfde ja is ook lastig wanneer ga je nou die zinnen op het scherm komen weet je wel en dan horen mensen het is heel erg warm en ze zien ik wil naar het zwembad heeft laten horen daarom ga ik naar het zwembad en dan zat er heel erg ziek en en dat brengt ons tot de volgende stap wat is daar het het het punt voor mensen spreken in de regel a grammatica en nooit vloeiend en dat je dit interview gaat maar ze uitlekken als je dat letterlijk uit werk dat alle woorden die ik zeg met de haperingen met de verbeteringen met ik was ik ben en dat soort dingen was niet te lezen met andere woorden je hebt altijd nog een interpretatie nodig van je luistert naar wat er gezegd wordt en daar maak je een coherente zin van die wel weergeeft van wat er gezegd wordt maar niet noodzakelijkerwijs een honderd procent hetzelfde is dus in een en dat zien we nu ook in de tweede kamer die mensen die zullen een andere taak krijgen in plaats van dat is letterlijk uitschrijven zullen ze de resultaten van de spraakherkenning gaan corrigeren a betekenis gebied hetzelfde blijft staan voordat dat grammaticaal correct is en dat zeggen ze en hebben ze natuurlijk een punt we kunnen nu de de handelingen van achttien zevenendertig kun je zo teruglees ja dat is gewoon goed nederlands uit die tijd dus dat willen we nu ook wel doen we gaan niet het het letterlijk een verhaal van ik ben voorzitter ik was ik bedoel dat dat dat leest gewoon en dus daar daar daar zie je hoe dat in de tweede kamer gehad en dat is de mens blijft echt wel nodig maar voor de interpretatie en gooit mooi maken zodat je het kunt leden leest schrijftaal en spreektaal is gewoon niet hetzelfde dat zijn hele verschillende heel verschillende dingen nou we zijn even al in het begin hebben gezegd nee op de doelgroep blinden en slechtzienden dat is natuurlijk sp kleine doelgroep die van specifieke dingen gebruikmaken ook veel dingen waar iedereen graag gebruik maken van ik even met je naartoe en wat ik zelf heel interessant vind is bijvoorbeeld de de gesproken ondertiteling voor voor televisieprogrammas nou ja dan zijn valt dat systemen voor wat mogelijkheden voor je het weet niet of je daar wel wat over van weet en waardoor ging wel heel veel over te doen wat kun je daarover zeggen want volgens mij ken jij dat wel toen ben ik vooral benieuwd naar wat jij zegt er is heel veel over te doen wat bedoel je daarmee of over te doen dat dat dat dat het dus erg gekoppeld is inderdaad aanbod voor z'n tv je hebt het ouder of een nieuwer en je hebt je had dus een paar systemen en het ene systeem werkt wel op een wat oudere tv waar niet tot de meest intelligente tv of juist andersom en dan heb je dus de mogelijkheid dat een en een provider signaal of juist niet die systemen zijn en daar is ze veel discussie over over discussiëren wat kun je het beste hebben aan extern apparaat hebben of is er dan toch niet de mogelijkheid dat al het grootst vallen het wordt mega stuurt vanuit de studio noem ik het maar eventjes zo dus het is niet heel erg anders dan dan een aantal jaar geleden met de telefoon aan de hand was toen kwamen er allerlei diensten bij bedrijven en om was het wilt u de afdeling de sportmanagement toets één wilt u het alleen verkopen toets twee en daar zat je met je draait telefoon dan ging ie er dus ja dat was natuurlijk een en en en in landen waar dat langer heeft geduurd duitsland bijvoorbeeld waar het langer duren voordat ze andere apparaten gingen gemaakt nu zijn ze toen ook begonnen met spraaktechnologie om dat op te vangen maar dat is hier hetzelfde probleem en dat is gewoon een kwestie van geduld en over een tijdje die televisies worden slimmere dat zijn natuurlijk ook computers die kunnen straks veel meer je zult denk ik zien dat de televisie losgekoppeld wordt dat je beeldscherm hebt met doosje in de is gewoon een computer dus je zult zien dat dat allemaal naast elkaar wel komen te staan wat je kunt voorstellen bij de wat ik ook wel zien want we hebben ook met de npo praten natuurlijk over het taal- en spraaktechnologie die zijn er erg in geïnteresseerd nu wordt alles nog met de hand ondertiteld dat is duur voor real time zal dat nog wel even de mensen blijven maar als die spraakherkenning goed genoeg is kun je zeggen luister eens ik heb hier een mooi uitzending die had door de spraken kennen de teksten die laat ik door mensen controleren of er geen rare dingen in staan maar dat scheelt een enorm dat ze veertig procent nog maar van de tijd dus je wint zestig procent als je dat met machines doet daar zie dan maar je kunt je voorstellen straks om en dat je die ondertiteling hebt van gewoon in nederland programma dat je kunt zeggen ik ga voorlezen in een in het nederlands ons op dat engelse automatisch voortaan dan heb je de nederlandse tekst en die kun je voorleest nu is het zo dat mensen dat in kloppen dan soms wordt gebrand op het televisiesignalen daar heb je niet zoveel aan maar in toenemende mate is het een apart bestand wat je gewoon kunt sturen dan kun je zeggen ik ga in de studio ga ik er wel sprake van maken is het een een een systeem is die leest dat voor dat gaat in de regel goed dat signaal stuur ik mee maar je zult zien dat over niet al te lange tijd dat ze niet meer de spraak maken in die studio maar dat ze gewoon de tekst en dan is jouw computer slim genoeg en dan kan het zijn dat jij de stem van kleren vreselijk vindt dat je kiest voor piet en iemand anders zegt nou die lucht of zie ik kiest voor een dus dat wil zeggen dat je een veel grotere vrijheid hebt je krijgt die tekst en jij als als eigenaar van een systeem kunt beslissen van welke wil ik daar horen en welke niet wil ik om harder zachter binnenkomt met een fries accent of met alle anders komen natuurlijk in principe de techniek staat voor niets in de tomtom werkt het al zo de tekst staat vast maar de consument kan kiezen uit verschillende stemmen de laatste update van deze spelen plek stok pocket heeft nu ook een vlaamse en franstalige stem voor de belgische markt op een conferentie in china heeft feest boek baas markt zoeken berck een lezing gegeven in het engels die ter plekke werd ondertiteld in het chinees nog een nieuwtje misschien maakt u er binnenkort wel gebruik van skype komt nu met een dienst dat werkt nu nog alleen in amerika dus dat wil zeggen binnen een jaar zal naar europa komen dat als jij met iemand schuit praat die een andere taal spreekt in jouw taal niet machtig is om helemaal geen gezamenlijke tanden kun je als altijd een populair halen is nee het het het het fins hongaars dan nog we effe verwachten zegt duits engels frans engels frans spaans italiaans chinese waarschijnlijk jij praat in het engels de andere kant hoort in het chinees die zegt wat in het chinees dat voor het resultaat staat en jij hoort het weer het engels zo kun je dus met mensen praat terwijl dan skype in dit geval de tolk is dat gaat ook aan dat is eigenlijk al en ik denk binnen een jaar twee jaar wordt dat gemeengoed we zeggen wel eens spottend op de ute dat tolstoj ontwikkeld is voor vrouwen want die hebben zoals bekend een minder goed richtingsgevoel dus die hadden veel meer behoefte aan is dat wat gechargeerd maar je merkt wel dat er heel veel mensen zijn die dat sommige mensen kunnen het goed je zien een kaart en kunnen visualiseren weet al goed naar links en dan ben ik binnen andere mensen kunnen niet daar is een ponton ideaal voor of als je niet meerstad komt bedoel dat heeft heel veel voor en ja doordat het goed werkt betaalbaar was zijn heel veel mensen het gaan gebruiken ook mensen die ten eerste instantie ze niet nodig hadden als die interface lastig is als we nog allerlei commandos moet geven en moet wachten en precies moet zeggen wasmachine graden twintig is dat het protocol is dan ga ik het niet gebruiken maar op het moment dat dat beter gaat werken en die kan gewoon zeggen wasmachine doen dus de was was op twintig graden met fouten met herhalingen en zegt oke doe ik om tien uur vanavond klaar wordt het interessant in het voorbijgaan even kan roepen voordat je weggaat kan ik me dat we eerst de voorstellen de president en zo werken natuurlijk zelf ook als als als als brigitte mevrouw wil wat ik boodschappen ga doen kan ze dat in normale taal zeggen ze ook niet een lijstje te maken en dat daarmee te geven dit wil ik hebben in deze volgorde nee zij zegt gewoon blablabla dat werkt goed nou als straks de de huiscomputer dat ook op die manier kan dan zul je zien dat het steeds meer en meer gebruikt het leuke mirjam is dat het de combinatie is van technologie en metz en dat maakt het zo ontzettend boeiend dit is niet alleen technologie technici werken de mensen werkt wel door die combinatie wel spannend in de om en de resultaten kunnen ontzettend bevredigend zei dat is ja dat vind ik zo want dat hebben zien wel dat vertelde je dat dit voor gesprekken dat dat dat nu inderdaad dat dat dat dat een hoe noem je dat ook alweer de de menswetenschappen nu om de hoek kunnen komen kijken en de in bouwen het huis van dat zou ik iedereen kunnen aanraden dat dat hun kosten één miljard veertig mensen vier jaar gewerkt dat is niet juist nu niet in de jaren negentig kwam ibm met diepe bloem en dat was de schaakcomputer die voor het eerst won van een wereldkampioen schaken ja dan hadden ze toen een grote grote huis voor nodig met allemaal computers en zoals dat toen ging tegenwoordig is dat zijn die algoritmes zo goed en is de computer zo krachtig dat jij op jouw mobiele telefoon sterker bent dan die bloem van twintig jaar geleden naar ibm heeft dat trucje diagram botsen en daar hebben ze in amerika en ze hebben gewoon echt gewonnen door wereldkampioen heeft dik een dik verloren van de computer en we willen gewoon vragen gesteld gewoon een quizvraag zegt iets anders dan dan in nederland bij een quiz maar ongeveer vergelijkbaar en als je dat ziet wat op internet staat en je luistert die vragen hoe hoe zou ik dat zelf moeten antwoorden dan zie je dus dat de computer die vraag kan interpreteren begrijpt wel komt wordt erbij en dan een antwoord voorleest nou en dat is wat ibm tegen ons zei in allerlei samenwerkingsprojecten art the next big thing en de de geesteswetenschappen dus de de de de vaagheid de complexiteit van de menselijke conversatie van menselijk zijn dat is de volgende uitdaging dus vergeleken met hoe knap bij zijn dat we met elkaar kunnen praten en we kijken elkaar aan de wegen hebben lichaamstaal verlost tonen en en we begrijpen elkaar dat is zo complex dat vergeleken daarmee een retourtje naar de maan eigenlijk heel erg simpel is en je moet al die apparaten bouwen kost wel geld maar maar maar technisch is het allemaal niet zo heel erg moeilijk om dat te doen en de volgende uitdaging is die was het zelf zeggen die is van de menselijke communicatie van wat er wordt bedoeld heb je lekker gegeten wat ik bedoel je in godsnaam zogezegd weet je wel en dat dat is hoe ga je daar rekening dat is wat zij bedoelen met the next de volgende uitdaging in in de computerwetenschappen is onder andere deze de de mensen begrijpen wat maakt ons smits en de rest laat ze een hele leuke that lezing geweest van iemand en dat dat ging onder andere ik heb gebruiken als voorbereiding op de die lees ik die zei van kijk als je nu kijkt naar wat wij mensen zien gewoon gewoon normale mensen die goed kunnen zien die hebben een die kunnen van roth tot tot tot paars zeg maar dat is wat we zien maar als je het hele spectrum bekijkt dan is dat maar een heel klein beetje van wat wij werkelijk waarden slangen die kijken op een andere manier die zien dus ook andere dingen dan die zien warmte of of of wat dan ook honden zien dat ook niet heel erg veranderd anders moet je je en ineens zijn allerlei rare beesten in de oceanen en en de vogels een deel gebruikt magnetisme juffrouw roth banden hoorde dat hele spectrum zijn stelling was want wij nemen de wereld door datgene wat wij zie of wat wat wij waarnemen dus een is de werkelijkheid ook heel anders dan die ziet gewoon iets anders iets andere dingen en wat hij beoogt een wat hij wil is dat je dat spectrum gaat uitbreiden natuurlijk op zich heel erg boeiend voor mensen die nog net een manco hebben in dat visuele spectrum wat wij zien noemen kun je nou niet met allerlei is zorgen dat er veel breder spectrum kunt waarnemen dan nee ook fysiek met onze sensoren op je hoofd op plakken die warmte waarneemt of of of echo doet waardoor je leert een van onze geest is flexibel genoeg om dat te leren dat twee voor vleermuizen wordt in plaats van dat het licht weerkaatste ik weet dat dus een muur de moeder liet tegenaan lopen is dat een geluidsgolf je die vertaald wordt in een trilling en ik leer op een gegeven van he dat wil zeggen dat daar een uurtje staat daar een stukje is of daar ligt het z zitten en dan zegt van nou je zult zien en dat is nu nog echt op zoek het werkt voor een deel wel dat wij ons spectrum waar we informatie uit halen dat debat gaan verbreden wil je nog even naar een afrondend het laatste onderwerp en dat is misschien weer even voor de hele andere stap maar ja moet je horen natuurlijk uitgaan van d die kon en en ik heb ook begrepen dat dat je opviel dat ook samenwerken met die kwam en dan hebben we het over de mensen met dyslexie dus op dus ook een veel grotere groep totdat je mensen met een visuele beperking of eigenlijk een hele ander soort een visuele beperking en wat heb je hebben jullie daarvoor ontwikkeld het is eigenlijk heel erg simpel dat is dat is het voorlezen wat ik eigenlijk al eerder noemde dit is niet het spraak herkennen dat sprak opleiden moet je je zo voorstellen dat d'r is een boek geschreven de da vinci code die hebben we gedaan dat is een boek dat is geschreven in het engels dat is vertaald in het nederlands maar ja als je blind bent heb je weinig aan het boek welke taal dan ook dus dat stopt deed ik kom doet dat voor mensen met een visuele handicap die hebben een groot aantal vrijwilligers een aantal dagen meegenomen over het algemeen hele mooie stemmen vind ik die geleerd hebben dat op een rustige mooie manier voor het dus die die gaan daar zitten in zo'n geluids- cabine en dan in een aantal dagen lezen dat hele boek voor een luisterboek nou hartstikke mooi iets van ja maar luister eens we hebben de tekst ja want het is geschreven dat staat gouden bord vuil of of wat dan ook we hebben nu de audio die mensen gaan niet het verhaal navertellen in eigen woorden gelezen voor wat er gezegd dan moet het toch heel erg simpel zijn om die geschreven tekst en de gesproken tekst op elkaar dat is het probleem wat want net al over hebben gehad sinds dat hebben we gedaan ja dat is natuurlijk voor iemand die visueel gehandicapte heeft heeft had geen meerwaarde heeft ondertiteling maar ja als je niks kunt zien dat dat niet maar zijn we deden in mensen die dyslectisch zijn die hebben vaak heel veel baat bij het gelijktijdig aanbieden van en het gesproken woord en de geschreven versie en daar zit dus een groot winstpunt dit is heel slim want het boek is het voorlezen is er al die technologie dat kost geen fluit en die werkt heel erg goed dus het is heel erg simpel om dat aan mekaar te komen en dan kun je dus voor mensen die dyslectisch zijn kun je het aanbieden in de hoop dat als je die twee informatiestromen gebied dat ze het veel eerder bereiken dank je wel arjan voor ja dit uitgebreider gesprek gaat heel veel succes met alle ontwikkelingen tot zover arjan van hessen behouden u over de ontwikkelingen natuurlijk op de hoogte voorlopig wordt moet je horen nog gewoon door echte mensen voorgelezen


Interview_van_Hessen.mp4
 0.0
TijdsindexBetrouwbaarheidSpreker