nieuwsradio goedemiddag en welkom bij bnr het enige radioprogramma voor nederland en vandaag kan hebben vragen over kunstmatige intelligentie bent echt leuk dat je luistert vandaag dus ze bleven we hangen want je gaat heel veel vragen kunnen stellen het is namelijk zo dat die ontwikkeling volgens honderden wetenschappers gehouden moet worden en ze daarom ook een gedragscode opgesteld de onderzoekers prezen de technologie voor verkeerde dingen gebruikt gaat worden denk bijvoorbeeld aan killer robots en de gedragscode is behalve de door wetenschappers en ondernemer ook door nederlandse wetenschappers ondertekend heb je een vraag over activist een talentjes of als we het in nederland zo mooi zeggen kunstmatige intelligentie stelt u gerust kan dat doen via twitter en bnr je mag doen via feest boek je kan ook e mailen ernst het bnr punten dat je mag wat seppe dat nummer vind je op onze website onder de ja ons als je naar ons ons plekje gaat zeg maar dat heette dan sbs vind je daar het wat ze op nummer of ik aan het bellen naar de uitzending dat vinden eigenlijk het allerleukste nul twintig vier zes acht vier nul en stel je vraagt dan live in de uitzending met gasten van vandaag zijn wim de ridder hoogleraar toekomstonderzoek universiteit twente welkom ik heb ook in de studio arjan van hessen onderzoek het taal- en spraaktechnologie aan de universiteit twente en cats een goed gezegd het etiket ja zei die samenkomen nee zeggen wanneer woonde geen van beide d'r alleen prima en ik heb aan de telefoon heb ik pim h stelwagen hoofd onderzoek hoofdonderzoeker theoretische cognitieve wetenschappen aan het donders instituut van de radboud universiteit in nijmegen ook pim van harte welkom bedankt wat ben jij hebt een gedragscode ondertekend baron nou omdat ze een goed geformuleerd vond en daar wordt soms wat wat overdreven intelligentie bijvoorbeeld alsof dat echt voor voor de deur staat en was ook meteen teunie nee terrein achtige toestanden krijgen aangenaam brede had een heleboel zorgen die we wel degelijk hebben in verband met ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie worden op een heldere manier geformuleerd en de de richtlijnen de basis die die principes formuleren zijn ja heel verstandig leek me dat goed om te ondertekenen ja wim de ridder heb je ook getekend ik heb niet getekend maar ik heb ook de kans gekregen niet gevraagd nee precies vreselijk maar is er een gedragscode wel nodig nou ik vind het een beetje overdreven eerlijk gezegd ik nou ja ik vond het een beetje een vond het interessant om te lezen ik zie je ook dat al die steeds met zeggen als je jezelf gaat kijken van wat is nou goed vakmanschap en wat is een goede en kom je echt op heel veel van dit soort zaken ik had meer verwacht het is een instituut wat gemaakt heeft instead of the future wat een keer met honderd miljoen dollar is geföhnd om echt in de de problematiek en de en de de gevaren van kunstmatige intelligentie in kaart te brengen en dan komen ze met een met deze aanbevelingen terwijl je weet dat iedere technologie voor goede en slechte dingen gebruikt kunnen worden ja en dus ik heb eigenlijk veel liever dat je zegt van nou de goeie dingen zet ze goed op een rij en de en een slechte dingen ook maar weet dat je dus heel veel met met regelgeving kan je iets proberen maar ook met met met menselijke attitudes kan je iets proberen maar je weet dat je heel veel problemen gaat krijgen in de toekomst met kunstmatige intelligentie maar daar staan die goeie dingen dan tegenover is een een bovenal is het belangrijk dat je weet dat het een onvermijdelijke bijna bijna autonome ontwikkeling is dat we dat we te maken gaan krijgen met kunstmatige intelligentie ja wat wat jij van die code ik ik vind hem mooi idealistische ik heb 'm ook ondertekend vind het hartstikke goed maar denkt ja wat gaat het in de praktijk te brengen het is zoiets als je bent tegen trump en je gaat op de dam staan met een bordje met tegen trump denkt ja oké het is gewoon nooit goed dat je dat doet het is voor je eigen gevoel is het heel goed en daar is niks mis met die regels waar wat willen ook al zegt de technologie kan ingezet worden voor goede dingen en voorkwamen en het is we zullen heel veel gevallen krijgen waar het misgaat en we zullen met moeten zien hoe we één en ander gaan inrichten opdat we er vooral heel veel plezier van zullen hebben en wat minder kwaad maar dat het kwaad zal gaan geven is onvermijdelijk dat weet je bijna elke technologie hebben we dat toch ja precies uiteindelijk ik heb een wat ze vragen wil ik liever niet jordi dus een beetje lange voorlezen de bekende neurowetenschapper sam harris vertelde dat als we doorgaan met onze intelligente machines jaar na jaar verbeteren op een bepaald moment waar machines bouwen die slimmer zijn dan wij ze dromertje is hebben die slimmerds zijn de wegen te zichzelf verder verbeteren lopen het risico op wat wiskundige a good een intelligentie explosie noemen dat proces dat proces is dat niet te beheersen valt in hoeverre is deze angst relevant en houden onderzoekers hier ook tussen haakjes verplicht rekening mee en het is een een een terugkerend alle praatjes die je over kunstmatige intelligentie houdt krijg je op een gegeven moment deze vraag van de computer wordt slimmer dan de mens wat dat is scary wat moeten wij daar precies mee voorlopig is die dat niet dat is heel erg duidelijk hij kan heel veel sommige dingen zie waanzinnig goed sommige dingen creativiteit is het nog allemaal wat minder daar geldt ook voor we zullen opgeven moeten zien als die gevaren werkelijk reëel worden hoe we daarmee omgaan hoe je opgeven een stop klompjes gaat maken hoe je op een gegeven dat proces van checks balances gaat opzetten waarmee je ervoor zorgt dat dit soort dingen nou ja niet of zo min mogelijk zullen gebeuren maar het is een intelligentie en het is een het is een een een wiskunde of een hoe noem je dat een algoritme gebaseerd iets en overal op de wereld werken de mensen aan en het is een illusie om te zeggen van nou we gaan nu een regel als de bedoeling niet meer nee dan gaan andere landen het wel doen en die winnen dan en dan gaan wij het ook doen en en dan ga je kreeg een soort van ongelijke strijd die verder gaat ben ben je daarmee eens ten dele ben ik het daarmee eens en het is er inderdaad dat die ontwikkelingen die zijn ik hou gezet die hou je niet zomaar tegen maar ik denk ik denk dat het in strijd was van deze principes mensen ondertekend zijn omdat de boel stop te zetten maar om vanaf het begin af aan te denken over hoe we dat zo veel mogelijk constructief kunnen gebruiken dus je moet met technologie altijd goed nadenken voordat je dat in werking gezet en loslaat en dat geldt zeker voor kunstmatige intelligentie tegelijkertijd is het ook zo en daarom ben ik er ook op dat die principes veel breder zijn dan alleen het probleem van superintelligent ziet natuurlijk al super intelligentie behandeld op het gebied van schaken verder is geen mens meer die tegen de computer op maar dat wil niet zeggen de diezelfde principes ook van toepassing zijn op laten we zeggen het dagelijks leven en dat lijkt er soms op alsof we heel goed te begrijpen waar onze expertise inzetten en dat kunnen we goed nabootsen en computers maar ons gezond verstand onze sociale intelligentie dat zijn de eigenlijk gebieden waar de kunstmatige intelligentie is en alleen maar meer en sneller meer data verwerken en stellen daar gaat het niet ons die inzicht geven in sociale intelligentie en gezond verstand die gevreesd wordt dus ik zie dat als twee verschillende sporen eigenlijk in het onderzoek wel denkt zie je dat ook zo ja ik ja ik zie meer de de grote voordelen van de van en als ik daar iets over mag zeggen wil ik benadrukken dat ik ben futuroloog ik kijk altijd naar je die toekomstige ontwikkelingen en dan vind je iedere keer een barrière voor je van mensen die zeggen ik geloof er niet in maar nu te maken met het met een voorstelling van die technologie zijn er heel veel van die doorbraaktechnologie zoals we die noemer die nu op het ogenblik al op de agenda zouden moeten staan van overheden en van bedrijven zoals dat bijvoorbeeld zonne energie waren er nog altijd van zeggen we we we we geloven niet dat het voor het tweede punt vijftig doorbreekt de terwijl wij weten dat een exponentieel groeit en dat we in tweeduizend dertig eigenlijk wel tachtig negentig procent van de energie uit zon komt of neem je autonoom rijdende auto waar die tot een paar jaar geleden door de nederlandse overheid op tweeënvijftig werd gezet terwijl die nu al rijdt heeft een een geestelijke blokkade om dit soort dingen te zien en dan hoop je wel eens een keer dat er een een machine is die op een gegeven moment de feiten die zegt hij zegt luister is het is al zo ver in singapore rijden autonome tactisch en hier durven nog niet over na te denken de kan het ons ook een keertje maar dan pak ik de meest positieve daarvan kan ons helpen om om om de toekomst dichter naar ons toe te halen nu al de de de beslissingen te nemen die je zou moeten nemen en dat is erg goed voor voor voor de mensheid meneer arjen toe toen vroegen nee niet anders dan de vorige twee brullen ik ben het er helemaal mee eens de zeker dat het verschil tussen het echte rekenen het binden van go pokeren is geloof ik nu ook gewonnen door een computer en dan heb je de waar we ons dan in twente ook mee bezighouden en dat is proberen die emotie te lezen en dat is ontzettend moeilijk dat is tussen mensen is dat moeilijk kijk maar eens hoe vermoedelijk het gaat in de gewone menselijke samenleving mensen met verschillende culturele achtergronden daar die begrijpen elkaar vaak ook niet begrijpen vooral vaak niet als man zei ja dat ga ga maar eens kijken naar een in de multiculturele samenleving die we nu hebben daar komen mensen met verschillende achtergronden met verschillende gevoel voor humor verschillen gevoelig voor empathie dat is razend moeilijk om daar gewoon als mens wel mee om te gaan en we weet hebben geen idee hoe we dat in een computer moeten we stoppen ja oke nou heb je vragen over kunt het kunstmatige intelligentie bellmer nul twintig vier zes acht vier nul en stel je van je je mag het doen via of via twitter het bnr en weet hebben wij voor jou het antwoord ik weet het bijna zeker want ik heb drie specialisten dus jullie die er echt alles van weten we zijn zometeen bij je terug en daar wil ik nog even een vraag stellen wat kan er allemaal met kunstmatige intelligentie en wat zal het altijd zal het altijd science fiction blijven je hoort het zometeen bnr nieuwsradio welkom bij bnr vandaag hebben we het over de kunstmatige intelligentie fijn dat je luistert ik praat erover met wim de ridder hoogleraar toekomstonderzoek universiteit twente arjan van hessen het taal- en spraaktechnologie aan de universiteit van twente die stellen we universiteiten en aan de telefoon heb ik pim haasten lager hoofdonderzoeker theoretische cognitieve wetenschappen aan de radboud universiteit nijmegen het zogenaamde donders instituut daar zit ie heb je vraag stellen via twitter het bnr die kan dat doen via facebook je mag me mailen punt nl maar je kan ook wat seppe nummer staat op bnr punten nou of je kan bellen naar de studio nul twintig fietsers acht vier keer nul en dan kan je vragen gewoon live aan de telefooncellen zoals mijn bellen die nu ophangen goedemiddag met u spreken maar timo heet hij ik had een vraag voor die meneer van donders instituut tenminste ik denk dat hij het kan beantwoorden als je kunst de intelligentie georganiseerd rondom een bepaald doel is het dan mogelijk dat de kunstmatige intelligentie zich compleet losmaakt doel en zijn eigen weg kiest het wende raar antwoord geven ja hoor eigenlijk heel erg en het idee van doelen stellen is iets welke waar je eigenlijk automatisch toe bij mensen dieren maar computers zijn eigenlijk systemen die gestuurd worden door door die prijs voor zou stellen en zelf eigen doelen kiezen is iets wat we eigenlijk wel goed begrijpen wat er misschien iets biologisch is als ik eigenlijk volgen nog even een ijskast kan heel die grond zijn in de zin dat die verschillende dingen van de het was een paar jaar oud en geeft ze een verjaardagsfeestje de de voetballers komen dus ze bier wordt al wel een beter verkoopt in de auto gestapt dus een taartje wordt al wat minder koud gemaakt zouden allemaal heksenprocessen die zonder ijskast voor je kan nemen maar dat is iets fundamenteel anders dat een ijskast die zeggen ik heb het helemaal gehad met kolen ik ga lekker broodje leuker dus we kunnen nog zo intelligent zijn en soms zelfs slimmer dan wij maar opeens een geheel ander eigenlijk kiezen dat is een proces dat we alleen kennen biologische systemen op dit moment er is dus niet zo snel gebeuren veel zullen niet komen met nee ik zie en een beetje twijfelachtig ze hoofdschudden nou ja ik zie dat bij willem ook maar het ik ik ben er wel mee eens maar de vraag is zou niet straks toch gaan gebeuren en we zien dat de grote vraag de grote onderzoeksvraag in de wereld van de kunstmatige intelligentie is die algemene intelligentie niet door mijn specifieke zien dus we willen niet die ijskast was hartstikke mooi zo heb je talloze voorbeelden waar de computer beter is dan dat mensen de computer kan nog niet over hun eigen grenzen heen stappen maar dat is wel waar we met z'n allen naar op zoek zijn kunnen we iets maken wat eigenlijk daarboven staat en dan kun je zeggen heb je een super brein en dan ga je die ijskast doen of je gaat broodjes roosteren of je gaat wat anders doen voorlopig kan het nog niet weten waar geen flauw idee hoe we dat moeten doen maar het is wel de grote onderzoeksvraag en daar is wel de hele wereld naar op zoek want dat zou het nu is het nog te ingewikkeld om voor ieder door mij opnieuw alles te gaan trainen te gaan leren te gaan maken en dus we willen het wel maar voorlopig zijn we nog niet zover oké ik heb ook peter van nuenen dan de telefoon goedemiddag peter goeiemiddag is maken we ons zorgen zorgen over computers worden steeds steeds meer regels maar de meeste dingen sneller kunnen waarbij ik noemde al een aantal go maar bewustzijn wanneer zou een komt je moet er een bewustzijn kunnen krijgen dat we bij ons is dat een evolutionair proces geweest ja nog steeds niet af is maar vin ben ik niet mee hoezo een computer bewustzijn kunnen krijgen althans dat wij heeft hem ook meer niet eens weten hoe hij het zelf voor mekaar gekregen ik leg je vragen voor als je uit werd daar willem de ridder wim ja dat is inderdaad een van de hele grote vragen van dit moment we hebben nu ontdekt dat een computerchip en en de hersenen van mensen ongeveer dezelfde structuur hebben en als wij denken dat het bewustzijn in onze hersenen zitten zouden hun dat ook ergens in de in de digitale wereld moeten vinden en dat betekent dat men op zoek is en dat zijn dan zijn het apart tak in de futurologie nou kunnen wij dat het menselijk bewustzijn ook digitaliseren en als dat het geval is dan kom je in een hele nieuwe fase van de menselijke ontwikkeling met over zijn we nog niet het is echt een beetje net als met dat zwarte gat of door find men in in deze in het in de computer research wat onverklaarbare ontwikkelingen en dan zeggen ze heel misschien zou dat wel het bewustzijn zijn maar we hebben dat nog niet dat men het is wel één van de zou je zeggen op het ogenblik om om dat te kunnen vinden ja we hebben haast te lage denk je dat dat het in de toekomst ook kunnen gebeuren en toen we het bewustzijn ook artificieel zouden kunnen maken nou het is duidelijk nog een een een iets bewustzijn we weten ook in de neurowetenschap bepaalde spoortjes van onderzoeken die wat meer licht werpen op laten we zeggen de verschillende stadia van bewust zijn en hoe belangrijk eigenlijk onbewuste informatieverwerking is goed sluitende theorie over hoe bewustzijn bij mens en dier kan ontstaan hier is ook gewoon niet en in allerlei hollywood films zie je altijd zo'n soort van wondertje gebeuren als het gaat over robots die dan plotseling te worden en zo dat is maar we altijd behandelen schat sporen al enorme onzin die dan verkocht wordt over hoe dat gaat en zolang hij niet snapte hoe dat bij ons werk is het ook niet zo makkelijk tot te ontwikkelen aan en laat het maar aan draaien en dan wordt het op een gegeven moment vanzelf bewust de alweer het niet een kwestie van meer snelheid en meer aan een bepaalde basisprincipes die we niet begrijpen dus ik zie dat niet snel gebeuren overigens zijn nog grote verschillen tussen chips en menselijke hersenen hoor dat is niet aan elkaar kunt koppelen ja want die zit maar sorry maar ik meestal wel bijvoorbeeld mijn mijn kennis die ik heb opgebouwd ik wel op een chip kunnen opslaan op een gegeven moment en een computer door kunnen laten leven als meest elf of niet nou ja dan heb je een database misschien van de ervaringen maar dat is toch iets anders dan dat zo ding ook gaan denken voor zichzelf laat staan op een manier zoals jij er verschillende stappen dus een database johannahoeve import jack had dus een groot europees project met van geld om allemaal al wetenschappelijke theorieën over het brein in op te slaan in de hoop dat het misschien ooit kan leiden tot een nabootsing van een menselijk brein supercomputers ja dat is de vraag van peter als eigenlijk terecht waarom zouden we zo bang voor nou ik ben bang om hele andere niet zo bang voor die super intelligentie vooralsnog ik wil het niet uitsluit natuurlijk kan het ooit allemaal gebeuren maar ik ben veel banger voor ondeskundig gebruik van kunstmatige intelligentie robots in de zorg dat het menselijk contact tussen de een er eigenlijk dat omdat mensen gaan vervangen door robots in plaats van dat we robots gebruiken om mensen aan te vullen en te ondersteunen dat vind ik veel grotere risicos op privacy dan dan super intelligentie oké ik heb ik heb nog een paar vragen hier wat ze binnenkomen eentje kwam van kasper van ooijer kan ik nog wel een loterij winnen met kunstmatige intelligentie ja ja ja kunnen hier doet in één en dan zak je pakt er eentje uit en je wint of je bent niet loterij is per definitie heb je geen kennis voor nodig pokeren is wat anders maar loterij kan nog steeds ik kreeg ook eentje bnr u wilt toch niet beweren dat stephen hawking robbert is of erger een machine is nee dat heb ik nooit beweerd maar leuk dat je ook even meten met dit oudere het komt van het vele ethiek project in de naam zegt het al het berner waarom honderd meter verbranden onderzoek of honderd miljoen verbranden onderzoek asimov drie wetten van de robotica invoeren en we zijn veilig anders verbieden naar de ja het zijn de hele beroemde wetten van azië dat de over de werken van van robot en dat zijn zijn bedoeld om robot zodanig te programmeren dat zij in dienst staan van de mensheid en zich niet tegen de mensen gaat gaan gaan opslaan en dat is erg erfvijanden kern die nu ook in deze drieëntwintig stellingen van van van van deze groep en meneer neergelegd zijn je wil heel graag hebben dat de technologie in dienst van de mensheid heb wat zijn die één kate steeds wat makkelijk de dingen die drie ik heb zoiets hele mens de robot moet de mens gehoorzamen de robot moet in dienst staan van de mens en de robot moet luisteren naar de mens maar dat mag niet als dat in conflict komt met het eerste gebod dat die de mens geen kwaad mag doen het derde gebod de robot moet zichzelf beschermen tenzij dat in tegenspraak is met de eerste twee delen gebroken als student geboden die ik thuis dat bij mij thuis heb ik ook die het eerste regel is papa heeft altijd gelijk verdwenen ingelicht dat klopt maar geen gelijk heeft die regel één en de derde regel is als mama wat zeggen vervallen in ieder geval één en twee ja dat zijn de wetten van rij maar ik heb nog een keer gebeld die had waarschijnlijk nog een vraag is dat zo niet dat was totaal afbeelden tien mooie bent er weer wat was de vraag ja ik had een vraag van ibm watson als ik het goed heb begrepen dat door een netwerk van placed aces die in in ongestructureerde data informatie kan ophalen en mijn vraag waar ik al een tijdje meelopen is als je één van die plees thesis uit dat netwerk houdt doet ie dat systeem het dan helemaal niet meer of functioneert die dan aan aan merkbaar minder nou ik kan wel de watson maar ik heb de kop de koppeling want die uitgelegd hebben jawel jawel jawel nee ik weet waar het verhaal vandaan komt en ze gebruiken grafische kaarten om die in gewone normale pc zitten om daarmee te rekenen die zijn veel sneller en dat zit ook in de playstation dus het is waarschijnlijk goedkoper om niet duizend pcs neer te zetten met een grafische kaart maar duizend of duizend vierentwintig playstations en het is gewoon puur dan reken je sneller dan dat dat is het achterliggende precies maar dan blijft de vraag leuk van als je de nou eentje uit je ziet het vijfentwintig jaar geleden werd holl ontstaan of is al ontstaan en omgeving wordt die uitgeschakeld doordat ze steeds meer van die borden uit zijn geheugen trekken dan gaat ie steeds langzamer praten en cetera dat suriname ben watson ook wil zien d'r is het het aardige van zo'n gedistribueerd netwerk is dat je niet één kaart hebt of een computer die alles weten over alles regelt maar het is een een samenwerking van al die verschillende rekenen eenheden als je er heel veel gaat uithalen dan weet je zeker dat het op gegeven het mis gaat en dat die die informatie die die heeft minder goed daarover kan redeneren en kan gebruiken eentje als je die daaruit haalt en zei dat de besturing is zalm niet zo veel effect dus je kan gerust uit haarlem van spelen en ja precies en wat ze waar het is het is een soort tussen robert arts is die wordt of niet nou een robot is ook tegen op tegenwoordig een kok en hij is ook een advocaat en hij hij zit in heel veel sectoren op dit moment er nee het het het grote voordeel van der watson is dat die ongestructureerde data kan lezen en dat betekent dat die op een vraag van even uitleggen wat betekende nee maar waar die dit is eigenlijk echt namen heeft in heeft gekregen in is in een ziekenhuis waar bij die met name in ziekte waar veel cijfers zijn en dus moest je aan kanker denken dan heeft hij dus in zijn in zijn geheugen heel veel wetenschappelijke literatuur heeft veel patiënten documentatie hij heeft heel veel zaak en dan komt een patient bij dokter en hij geeft een verhaal dan gaat hij door al die door al die miljoenen documenten heen en kom dan met een met met een voorstel voor de dokter voor dat is volgens mij de beste behandeling en dat van dat is datgene wat ik heb bedacht pim ik heb voor ook een vraag keren binnengekregen via de en die is intelligentie is iets menselijks kunstmatige intelligentie bestaat niet het zijn allemaal programmas ja het zijn allemaal programmas maar zodoende die als leidster zouden doen van onze intelligentie zouden gaan dus het is een beetje oneerlijk om dan te zeggen dat ze niet intelligent zijn dat zowel intelligenter dingen doen plezieriger dat die enorm goed in het verwerken van data uitvinder van data patronen in ontdekken en op basis daarvan een suggestie doen die die soms heel intelligent kan zijn en je kunt zeggen ja het is een metafoor het is niet echt intelligent argumenten voor bijvoorbeeld een schaakcomputer kan niet nou echt schaken in de zin dat die snapt wat winnen of verliezen betekent we waren zo verder over praten maar heb jij vragen stelt ze via bnr of via via binnen stelt via twitter en bnr je kan dat doen via of bellen naar de studio nul twintig vier zes acht vier nul bij zijn zo terug van bnr nieuwsradio welkom terug bij bner s and i think fijn dat je luistert vandaag over kunstmatige intelligentie of zoals de en de engelse vind je heel intelligent a i ik praat erover met wim de ridder futuroloog onderzoeken taal- en spraaktechnologie aan de universiteit van twente en aan de telefoon hebben we pim haase lager hoofdonderzoeker theoretische cognitieve wetenschappen aan de radboud universiteit nijmegen even arjen waar het in de poolzee vanuit erover om even door te gaan voordat dood die gestructureerde ongestructureerde data zijn pleincollege ja nou heel kort je kunt dan deed hbs hebben waarin staat dat pietje zo oud is en marietje zo oud en die hebben een kind die heet jeroen nou hartstikke leuk dan dat is een structuur maar je kunt ook een krantenartikel hebben waarin staat dat jeroen liep met zijn vader piet naar en zijn moeder anna naar naar het strand dan dat is de menselijke taal wij mensen lezen dat en kunnen een conclusie maken van oh oke als hij dat zegt hij loopt met zijn vader dat zal dan wel piet zijn kunnen wij daar dus over redeneren dat is wat watson kan en dat maakt het zo knap je hebt dus geen deed is nodig waarin mensen de onderlinge verhoudingen bepalen van dat is een zoon van of de moeder van nee het is gewoon normale tekst normale spraak normaal wat we in het dagelijks leven met melkaar gebruiken en daaruit kan botsen die informatie halen en dat maakt het wel heel erg knap en dat is die ongestructureerde data ook nou dat is duidelijk dat de jouw depressies en weet ik dat ook weer dit ik ben mevrouw sprak ze me aankeek van waar heb je het over en heb ik ook vaak niet dat ze denken dat ik ongestructureerde data uitkraamt maar ik ga even daarop kersenboom goeiemiddag werd je hebt ook een vraag ik had ook de vraag wat mij opvalt is dat intelligentie kunstmatige intelligentie eigenlijk altijd een rol speelt in de interactie tussen de computer en de mens als die ons de structurele database die knap opgezocht kan alleen maar worden door als een mens aangeeft mijn vraag is als je een factor mens uit dat steeds weggehaald als gebeurd nou vind ik een mooie vrouw voor pim wat gebeurt er op in nou dat hangt er vanaf hoe je 'm geprogrammeerd net zoals je bij een ijskast kan als het onder deze komt dan een gaan naar boven een bepaalde moet je aan het slaan op de koeler kun je natuurlijk laten we zeggen metingen in de omgeving laten verzorgen door een kunstmatige intelligentie en als er dan iets veranderd wordt een drempelwaarde overstijgt onderscheid dan kan hier uit uit zijn eigen initiatief dingen doen en dat is natuurlijk iets wat we bij kunstmatige intelligentie later systemen reageerde op de omgeving omdat wij van tevoren al opdrachten hebben gegeven omdat toen toen ze eenmaal aan staan ja ja dit is eigenlijk is a altijd afhankelijk van menselijke input tot op het moment dat systemen andere systemen kunnen gaan wanneer dat dat kan wel maar dan nog zijn aan het begin het bewijs gezegd kan oké nu gaan jullie dit zodoende een bui zorgde ervoor dat de basisstructuur hebben om dat te kunnen doen dus als de mens helemaal uit zijn ja dan gebeurt er niet veel meer ja ik krijg ik hield binnen families die zegt ik hoor alleen maar doemscenarios wat is het ultieme droomscenario met kunstmatige intelligentie gelukkig ze leven eruitziet met artificiële intelligentie wim nou ik kan ik kan je daar best een leuk scenario over maken ja ik bedoel in bij de laatste verkiezingen van de amerikaanse president werd er al al gezegd van watson for president en dat betekent dat men zei van nou daar zijn zo weinig mensen kandidaten die al over die informatie beschikken als je nou een president zou hebben die wel over die geweldige ongestructureerde data kon doen en daar verhalen over kon halen weet je zeker dat het verhalen zijn die op feiten gebaseerd zijn dat gecheckt zijn en dat daar dus een consistent verhaal uitkomt ik kan me dat wel iets bij voorstellen ja ja deden precies hetzelfde dus het zal een betere oplossing steun in elk geval dat je geen alternatieven feiten maar de echte feiten krijgt ja iemand iets erover computers en robots zullen niet slimmer worden dan de mensen maar je zult computers slechts roberts hebben die slimmer zijn dan een aantal mensen en dan heb je het probleem van de tovenaarsleerling van die ie gerief en dat kan nog vinden dus de stadhouders leden toch afzender astrid en dan zegt ze nog bij de volgende ik bedoel stel dat we zeggen trumps zo'n apparaat bestuurd maar ja misschien juist zodat ook positief zijn dus ik denk dat als de wedstrijd van dat die computer uiteindelijk toch afhankelijk blijven van degene die hem bestuur maar degenen wel slimmer kan maken en bestuurd ja maar je haalt tussen twee dingen door mekaar heen hij kan het bestuur en omdat je aan een computer vraagt wat je wil weet je wil weten of iemand ziek is en wat een welke je wil weten of die te behandelen is en dan komt er juist het meest interessante want dan gaat hij door al die informatie heen en komt dan op een gegeven moment met met ideeën aan waar je zelf nooit halen uitgedacht en als dat er is dan is dat dan heb je dat niet van tevoren ingezet dat je aan die de eer moeten komen want die heb je wist je niet en dus komt ie met informatie die veel rijker is dan je als mens hebt en dat is op het ogenblik al werkelijkheid ok wat zijn wat zijn nu de zeg maar dan wat wat is er met een uit de wat is voor jou echt iets dat je denkt nou dat is iets wat u in de gaten moeten houden dat gaat nog mooie dingen het gebeurt al ontzettend veel nach ingaand op wat de vorige vraag er eigenlijk vroeg wat zijn nou de voordelen van kunstmatige intelligentie en je moet daar denk ik je moet dat in twee delen één is ze worden gebruikt in tools die wij gebruiken om die beter te maken bijvoorbeeld gezichtsherkenning spraakherkenning allerlei andere soorten daar wordt kunstmatig in 't vlie gen in gebruikt om te zorgen dat die dingen beter doen dan dat ze nu doen met door ons bedachte regels dat is één ding ten tweede heb je dat men de kunstmatige intelligentie die echt gaat redeneren over ons leven die je veroordeling gaat geven die gaat zeggen je bent ziek of je bent niet ziek of je moet dit doen met je moet dat en dat zijn twee verschillende ze liggen heel dicht tegen elkaar een zekere dat eerste gebied waarin ze gebruikt worden om beter te maken is er een enorme vlucht en inderdaad spraakherkenning is een mooi voorbeeld maar de schrift herken ik de handschriftherkenning gezichtsherkenning en google kan tegenwoordig beter katjes in plaatjes vinden dan mensen dat kunnen doen en zeker veel sneller dat dat is gewoon een voordeel en zo zijn er ontzettend veel voordelen van kunstmatige intelligentie en dat zingen stapsgewijs komt dat in ons hele leven daar zit ook een risico aan vast en dat risico dat staat ook al in die regels die we waar we het eerst over hadden en als het niet meer transparant is als je dus niet meer kunt zeggen waarom een computer een beslissing nemen hun appel in de computer zegt hij zegt peer dan ja dan heb ik wel een probleem als je zegt ja de computer zegt dat je zegt in denk zelf dat ik al zei nou en dat en dat wordt lastig en dat is ook wel het gevaar wat iemand eerder zei waarom die doemscenarios nou je wilt een hypotheek je hebt een heel verleden de computer weet dat er redeneert daarover zegt sorry hypotheek afgewezen dat is niet wat je eigenlijk wilt maar dat zal wel gaan gebeuren en daar komt die transparantie en dan gaat die menselijke emoties ruiters die gaat eruit en misschien is dat goed voor een hypotheek maar in andere gevallen willen we dat niet en in de laatste op een conferentie van justitie en veiligheid ging het over een rechter die dan een wat zijn die een rechter wordt een toen zei dat ook heel veel advocaten ik zo niet veroordeeld willen worden door een robot of door kunstmatige intelligentie de vraag is waarom niet dat is lastig het zal zeker gaan gebeuren maar voorlopig zien we dat die systemen zullen dienen om de mens te ondersteunen zodat een rechter een beter oordeel kan geven met hulp van kunstmatige intelligentie maar niet zelfstandige ja want dat is echt een heel belangrijk punt we moeten oppassen dat we niet te snel mensen gaan vervangen door machines maar dat we veel meer moeten we toewerken naar het ondersteunen van mensen door machines denk ik een hele heeft station want daar wordt tegenwoordig al gesproken over de een paar opvallende al ook karadzic dus net zoals in een democratie dat het volk natuurlijk dat de al en en dat zijn er ook die principes van asiel probeerden dat eigenlijk tegen te gaan en dat valt allemaal onder de gebruiken mensen overschatten wordt kunstmatige intelligentie kan weten te weinig van onder waren verstandig gebruik van te maken en ik vind dat eigenlijk een veel groter risico dan intelligentie eerlijk gezegd kijk ik ga even naar de bellen want die mag dan een tijdje als mark marco marco goeiemiddag ja je had ook een vraag ja ik denk dat het zelfbewustzijn van de mensen het zelfbewustzijn van computers of software aan dat het veel meer en ook gehoord dat eigenlijk software computers die zichzelf of hoe schaars ja ik vergelijk dat eigenlijk met het zelfbewustzijn van de mens zichzelf bouwstenen die daar zijn op een bouwsteen kan zijn blijkt een ongestructureerde data zou ik vraag me af hoe ver van dat computers zichzelf eigenlijk kunnen gaan programmeren naar mijn mening bereikt hoe heb jij daar over hebben op hebben dat zijn dan van zijn nou ik weet wel dat er robot steun die zichzelf programmeren aan die zichzelf op opbouwen en kopiëren dat is een een ontwikkeling die men ook in de ruimte wil gaan doen van we gaan de dus besturen de software in de ruimte en daar daar wordt door een robot zelf eerst zichzelf gemaakt en daarna gaat ie aan door maar dat zijn eigenlijk geen ideologische veranderingen dat zijn geen geen geen inbreuk in ons in in in in onze manier van denken en dat zijn uitbreiding van systemen waarbij alles goedkoper en steeds gezeten gemakkelijker wordt dus ik zie die ik zie je geen relatie met dat met dat bewustzijn dat dient ok ik ga ik ga even een klein pauze inlaste het ja sorry ik moet ook gebeuren natuurlijk en daar wil ik de mensen thuis nog één keer vragen van als je meeluistert belgië was je nog vragen hebben over de oftewel kunstmatige intelligentie op nul twintig vissers vier nul je kan het nog even doen via twitter en pnr via facebook of je mag me een mailtje sturen vind ik ook leuk ja heb ik jou mailadres ook s bnr punt nl dat is het bnr nieuwsradio vraag hebben we het over kunstmatige intelligentie je kunt er vragen over stellen via twitter het bnr of bel nul twintig vier acht vier nul bij mee te gast zijn wim de ridder hijst futuroloog arian hersenonderzoek het taal- en spraaktechnologie aan de universiteit twente en een telefoonnummer pim haast lager hoop onderzoek het theoretische cognitieve wetenschappen aan het donders instituut van de radboud universiteit nijmegen maeve even aangeschoven mijn collega meent het schudt van bnr eye openers mijndert welke ogen gaan we op nou dat is natuurlijk echte ontzettend onderwerp voor wij gaat het ook over moderne jij bent natuurlijk enorme modekoning weet elke keer weer een lichtend voorbeeld maar we gaan het ook hebben over innovatie in de mode pim betist is crowdfunding expert en die is bij de new york fashion week wijst naar heeft gekeken wat daar allemaal voor innovaties op het gebied van mode te vinden zij gaat u straks over vertellen groot nieuws vorige week was natuurlijk dat de t u delft de hyperlink wedstrijd van elon musk en vandaag is het team captain tim houdt ook de gasten bij ons om daarover te vertellen en waar dat nou daar toe gaat nou ieder geval straks binnenkort hele snelle rit naar parijs dat is ook een soort van van de mode ja zeker nou ja eigenlijk is alles een soort geworden en je bent ook een soort dank je wel ja als je dat allemaal voor een ruime komt alles helemaal goed acteren zo bent u dus om drie uur bnr eye openers met onze eigen meent het schudt ik kreeg een vraag binnen voor arjen vielen iemand van albert ik lees dat in de toekomst ook mogelijk is om een telefoontje in je hoofd te plaatsen dus de hoef je nooit meer te bellen maar een keer met elkaar communiceren door aan elkaar te denken b.v. de mens over duizend tot honderdduizend jaar evolueren naar een niet sprekend wezen nee ik denk het niet want mensen vinden het ontzettend leuk om te praten maar het het kan wel we doen inderdaad in twente experimenten waarin je een balletje naar links of naar rechts denkt dan denk je heel hard en we kunnen die alfa golven opvangen en daar kun je kun je wat mee of het zo is dat er een telefoontje in je hoofd zit dat denk ik niet maar het is ook maar de vraag wat is precies een telefoon maar dat we straks zullen kunnen communiceren middels het denken en dat is wat ze ook al proberen bij mensen die die maar het is gewoon communiceren ja wat is telepathisch maar inderdaad je denkt ergens aan en wordt mensen die gehandicapt zijn of wat dan ook daar zou het een geweldig iets kunnen zijn dus de wordt heel hard aan gewerkt of dat nou kunstmatige intelligentie is of niet dat weet ik niet en of de mens gaat evalueren in die richting weet ik ook niet de mens evolueert maar goed eerst nog even zorgen dat we die honderdduizend jaar naar halen en dan zien we verder terwijl het hele hele grote problemen met de met en worden er nog honderdduizend jaar het is wel zo dat er nogal wat mensen zijn die verwachten dat we in het in tweeduizend dertig in staat zijn om kennis rechtstreeks in onze in onze hersenen over over te of acteren eigenlijk dat je uit het importeren en dat betekent dat er zat dat zou er een hele nieuwe fase zijn en dan praat men over tweeduizend dertig en dat hoop ik nog mee te maken oke dus de de wat denk jij dat dat mogelijk zijn nou ja het gebeurt al de onderzoeken behandeld met ergens van computer verbindingen waarin je inderdaad door te denken machines kunt aansturen dat gebeurt al en er is ook onderzoek in twee mensen de hersenen van twee naast een rechtstreeks met elkaar communiceren dat ze toch geen telepathie dat gaat via verbinding en dergelijke maar dat kan je kunt gewoon hersensignalen van het ene aan het ja bijvoorbeeld iets iets betaalbaarder verbinding misschien maar dat is in principe allemaal mogelijk daar zijn ook al demonstraties van dat is nog niet schokkend ons niet meteen maar je kan wel informatie van het ene na het andere overdragen ja wou ik heb timo weer aan de telefoon ja tien moet dit is echt jouw ding vandaag ja een beetje prima goeie vraag en daarom laat ik je ook gewoon weer de aan de telefoon komt maar het is een vraag dit keer ja het is van mijn enige kans van mensen die echt verstand van de vraag te stellen doet neem ik graag te baat helemaal goed nog één vraag over wat een externe vragen maar als je er als je een extra nova aan wat zijn stelt kan die dus uit alle informatie die tot zijn beschikking heeft in het antwoord te genereren maar kan wat zijn ook uit alle informatie die tot z'n beschikking heeft de interne tegenstrijdigheden opsporen en daarmee recherchewerk en psychoanalyse ondersteunend nou nou psychoanalyse dat weet ik niet maar dat andere ja dat kan in de tegenstrijdigheden moet je kunnen kijk een een een programma redeneert ergens over en op negentien dat voorbeeld van net van jeroen is de zoon van pieter en hannah en even later komt diezelfde jeroen voor en dan staat er dat zijn vader jaap dan zou die moeten kunnen zeggen van luister eens even hier hebben we een tegenstrijdigheid dat dat dat klopt niet helemaal nou is het zo dat botsen nooit met één feit redeneert of twee feiten redeneert dat die in tegenspraak zijn één miljoen keer ziet dat niet de zoon is van jeroen en één keer dat jaap de zoon is dan zal ik dat niet geven maar je kunt je voorstellen dat je watson op zoek laat gaan naar tegenstrijdigheden en dan heb je echt een doel zoek die kennis op die juist niet met elkaar overeenkomt en dan zou je dus tegenstrijdigheden in bijvoorbeeld voor de fiod of zo zou je dat kunnen we belastingdienst voor de recherche voor allerlei andere dingen dat kan corruptie wordt het steeds moeilijker ja andere kant kun je diezelfde technologie gebruiken daar ga ik niet meer winnen dat nee nee dat is waar natuurlijk de deze vraag het nooit tevreden beantwoordt ook kennen als er nog eentje hebt bel stort ik kreeg weer de grootste van robson gebruiken a ie ook niet om van het zelf een soort supermens te maken them nou voor mij zouden watson een een een persoonlijke assistent zijn om heel veel werk voor voor mij te doen dat zie je nu al in de advocatuur waar de watson binnenkomt die is nu één één van de grootste advocatenbureau ingesteld als als junior maar die gaat door de dossiers en die die maakte al de eerste en die gaat dus in de komende jaren gaat ie dus carrière maken en ik vind het allemaal erg prettig net als een eigenlijk als een als in een vliegtuig heb je ook een automatische piloot die soms beter is dan de menselijke piloot dat is ook wat eraan getoond dus ik denk dat het eigen voor iemand persoonlijk die dus op een goede manier gebruikt is dat een geweldige hulpmiddel pim even van jou een vraag nog en dat daar kom ik dat is natuurlijk uit aan te denken als je bijvoorbeeld zeg maar als mens van nu met de met de medische met de medische techniek dat hutje op kunnen implanteren die al analyses doet van wat er eventueel fout met je kunnen zijn goeie dna structuur in elkaar zit zo dat door middel van een ie dan ook voor kunnen zorgen dat die je hebt zeg maar voor zorgen dat wij met z'n allen gewoon ook veel langer gaan leven dat door de juiste keuzes maken precies de juiste voeding nemen dat het op tijd bepaalde ziektes uitbannen en dat slechts is dat allemaal ook mogelijk met nou ik denk dat ie wel gebruikt worden bij het geven van allerlei adviezen met behulp van haar allerlei patronen in een hele grote hoeveelheden data kunnen analyseren big data discussie als je weet over honderdduizenden of miljoenen mensen heen wat voedsel effect kan hebben op gezondheid kun je door het analyseren met een kunstmatige intelligentie die kan ook verstandig een dieet eten maar ik zou het ook niet graag een chip geïmplanteerd die of eigenlijk opdracht of dwingt bepaalde dingen te eten en andere dingen zeggen ik ben liever zelf onverstandig als ik dat graag wil maar hij kan je wel een waarschuwing geven van nu ben je net iets te veel nu ga je over je alcohol en alleen of je cholesterol is niet op een dusdanig punt dat je even geen garnalen ja maar dat zie je niet tuurlijk ook al gebeuren met allerlei in smart de die die zelf leefpatronen meten en dan daarover advies te krijgen dat is in principe een hele goeie toepassing maar de beslissing moet maar de mensen blijven liggen zou ik hopen ja ik ga nog even terug naar die gedragscode waar we de uitzending mee begonnen maar daarin staat het doel van het onderzoek naar kunstmatige intelligentie moet dat onderzoek zelf zijn het onderzoek moet profijtelijk zijn in het engelse zou de goal of alle research heet dat benefits heel intelligent wim said we hiermee geen remmen op de wetenschap juist ja je zou je zou kunnen denken aan de andere kant wat goed is voor de mensheid is voor heel veel mensen verschillend en het interessante juist want zo'n botsen wat van eigenlijk van alle digitale technologie is dat het over de hele wereld wordt toegepast dat er heel veel kennisuitwisseling is dus bijna een één groot field let met open innovatie en iedereen is bezig met met het vinden daarvan en van tevoren zeggen dat is wel goed dat is niet goed dat is het heel erg moeilijk het is wel erg belangrijk dat dat terecht en dat is dat dat datzelfde future instituut dat er ergens een waakhond is die echt mensen waarschuwt over van als dit als je hierop verder gehad dan kom je op heel gevaarlijk terrein en daar kan je op een gegeven moment proberen en dat ik zeg met nadruk proberen om om bij te sturen want dat die hele watson in dienst van de mensheid zou moeten staan ja dat is dat zat dat staat buiten kijf ja wanneer wanneer komt het zover annie en dat ik echt met syrie kan communiceren met bedoel het meest die dit hield slim ik geen een voorbeeld geven hoor even mijn dingen aanzetten want anders doet ze het niet hebben van vliegtuigen modes maar kijk als ik zie de bijvoorbeeld volgende vraag serie wat neem er ben ik heel slecht zegt sexy want zo noem ze me vaak als plus het het heeft wel een goeie perceptie is van al als als dat zo als dat zo doorgaat en en computers ook smaak gaan bepalen en noorder ze gaan volgens bepalen van wat wel of niet te ja wordt de mens heeft toch verdreven op een gegeven moment nee waarom want jij communiceert nu gewoon met syrie en deed dat serie is niet zo heel erg slim maar google en emmerson zijn wat verder die die die chatbox die worden die worden wel op gegeven moment heel erg slim en daar kun je gewoon mee praten en dat is heel vaak een voordeel ik zie helemaal niet in wat wat daar nou het bezwaar is waarom wordt je verdreven boeien kunt zeggen ik praat niet met m'n telefoon ik doe dat gewoon met mensen dat is een keuze geloof het rif indische van het wat ik wat ik wat ik dan kreeg je het dat je daar het hoe ik het zeggen het menselijk contact gaat gaat gewoon pech ik bedoel die is die de dook als je belt naar de helft van de grote bedrijven zit je met de computer de hele tijd te discussieren dus voordat je echt kan zeggen wat er op je hart dus ben je als zodanig gefrustreerd nee dat dat is niet helemaal waar je zijn nog steeds bedrijven die je gewoon kunt bellen maar het is ook een kwestie van prijs van wil je met mensen praten ja dat is duur die moeten ook betaald worden moet ook de hypotheken verdienen en als het goedkoper is dan laat je dat door computers doen en mensen kiezen vaak in eerste instantie voor goedkoop en gaan dan later klagen je krijgt nu meer mensen aan de lijn en daar zit een soort soort tegenstrijdigheid in het helemaal niet zo moeilijk om om gewoon mensen aan de lijn te zetten en kopiëren mercedes no way dat je dat via een chatbox doet en dan krijg je gewoon iemand die zegt van goh meneer wat wilt u hebben en dus nee dat is helemaal niet zo maar wat je wel ziet mensen willen goede service willen er niet voor betalen en daarin zie je deze technologie een enorme vlucht nemen in eerste instantie gaat dat via de computer kom je er niet uit of om wat voor reden dan ook dan ga je met de mensen praten maar het staat een mensen altijd vrij om met andere mensen te praten het dat is dat ze toch wel één heel goed afronden menselijk contact iets wordt dat je er alleen maar krijgt als je kunt betalen en dat voor de armen dus menselijk contact vermindert gaat worden door de inzet van kunstmatige geen dan serieus ja ja dat moeten we dus over nadenken dat vooral de rijke mensen daarvan profijt zullen hebben laten het niet zo ver komen maar dat deden verder profeet we gerber en dat zal een futuroloog ook beamen denk ik in deze ik jullie bedanken wim de ridder futuroloog onderzoeken taal- en spraaktechnologie aan de universiteit twente en het telen kat heb ik gezegd ja en aan de telefoon heb ik pim haast te laag over het onderzoek het theoretische cognitieve wetenschappen aan het donders instituut van de radboud universiteit nijmegen nou hou ons twitter en als het in de gaten twitter het bnr als er feest op pagina want je weet dat als je niks vraagt kom je ook niks te weten zometeen bner opener met meende schudt ik ben er morgen weer als ik slim genoeg bent tenminste dat dan


exmachina.mp4
 0.0
TijdsindexBetrouwbaarheidSpreker